Έντεκα επεισόδια, κάθε Σάββατο στις 11:20 π.μ., με επιστημονική υποστήριξη από την Isokinetic, για να μιλήσουμε για αθλητικούς τραυματισμούς και πώς να τους προλαμβάνουμε.
Περιεχόμενα
- Τι είναι ο διάσημος «πρόσθιος χιαστός» (ACL);
- Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο ACL;
- Ποια αθλήματα έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης ACL;
- Πώς προκαλείται ρήξη του ACL;
- Γιατί παθαίνουν ρήξη ACL οι ποδοσφαιριστές;
- Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες τη στιγμή του τραυματισμού;
- Πόσο συχνές είναι οι ρήξεις ACL;
- Περίπου το 10% των ενεργών επαγγελματιών ποδοσφαιριστών έχει υποστεί ρήξη ACL.
- Είναι αλήθεια ότι οι γυναίκες έχουν υψηλότερο κίνδυνο για ρήξη ACL;
- Μπορούν να προληφθούν οι τραυματισμοί ACL
Στο πρώτο επεισόδιο της εκπομπής μας Sky Sport Doctor, που προβλήθηκε στο Sky Sport, ασχοληθήκαμε με τον τραυματισμό του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου (ACL). Πρώτος προσκεκλημένος ήταν ο Δρ. Francesco Della Villa, διευθυντής του Τμήματος Εκπαίδευσης και Έρευνας.
Τι είναι ο διάσημος «πρόσθιος χιαστός» (ACL)
Ο ACL (Anterior Cruciate Ligament – Πρόσθιος Χιαστός Σύνδεσμος) είναι ένας από τους συνδέσμους του γόνατος που συνδέει το μηριαίο οστό (μηρός) με την κνήμη (κνήμη). Ονομάζεται «χιαστός» γιατί διασταυρώνεται με έναν άλλο σύνδεσμο (τον οπίσθιο χιαστό) στο κέντρο του γόνατος. Δεν είναι μόνο σύνδεσμος αλλά και «αισθητήρας» που στέλνει πληροφορίες στον εγκέφαλο σχετικά με τη θέση του γονάτου στον χώρο.
Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο ACL
Ο ACL ελέγχει ορισμένες κινήσεις του γονάτου, ιδιαίτερα αυτές που ωθούν την κνήμη προς τα εμπρός και περιλαμβάνουν στροφή. Είναι ζωτικής σημασίας για να αισθάνεται το γόνατο ασφαλές και σταθερό, τόσο στην καθημερινότητα όσο και — κυρίως — στον αθλητισμό. Ο ACL ανήκει σε ένα πιο σύνθετο σύστημα, όπου στατικές δομές (σύνδεσμοι) και δυναμικές δομές (μύες και νευρικό σύστημα) συνεργάζονται για τη σταθερότητα του κάτω άκρου και του γονάτου
Ποια αθλήματα έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο ρήξης ACL
Η ρήξη ACL προκαλείται όταν ο σύνδεσμος υποβάλλεται σε έντονη καταπόνηση ή σε κινήσεις υψηλής έντασης. Τα αθλήματα με το μεγαλύτερο ρίσκο είναι τα ομαδικά, πολυκατευθυντικά αθλήματα: ποδόσφαιρο, μπάσκετ, ράγκμπι, αμερικανικό ποδόσφαιρο, αλλά και βόλεϊ και αλπικό σκι.
Πώς προκαλείται ρήξη του ACL
Κάθε άθλημα έχει τους δικούς του μηχανισμούς τραυματισμού, που χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:
- Μη επαφής: τραυματισμός χωρίς εξωτερική επαφή (οι πιο συχνοί και ειδικά στους νέους και στις γυναίκες).
- Έμμεσης επαφής: τραυματισμός μετά από σπρώξιμο, συνήθως στον κορμό.
- Άμεσης επαφής: άμεση πρόσκρουση στο τραυματισμένο γόνατο (λιγότερο συχνό).
Οι ρήξεις ACL συμβαίνουν συνήθως κατά την επιβράδυνση, τις αλλαγές κατεύθυνσης ή την προσγείωση.
Γιατί παθαίνουν ρήξη ACL οι ποδοσφαιριστές
Το ποδόσφαιρο είναι ιδιαίτερα σύνθετο άθλημα με συνεχείς μεταβολές έντασης και πολλές αλληλεπιδράσεις σε δύσκολο σωματικό και νοητικό περιβάλλον. Αυτό το καθιστά υψηλού κινδύνου για τραυματισμούς ACL. Μερικά σημαντικά σημεία:
- Οι τραυματισμοί συμβαίνουν συχνότερα στην αρχή του αγώνα
- Περίπου το 70% προκύπτει σε αμυντικές ενέργειες (όπως το pressing)
- Οι τραυματισμοί σχετίζονται με νευρογνωστικούς και μηχανικούς παράγοντες διαταραχής
Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες τη στιγμή του τραυματισμού
- Βιομηχανική: στάση σώματος τη στιγμή του τραυματισμού
- Όλο το βάρος στο ένα πόδι (φορτία 250–400 κιλών)
- Ρόλος του κορμού
- Ανεπαρκής κάμψη γονάτου
- Το γόνατο καταρρέει προς τα μέσα (το λεγόμενο “dynamic valgus”)
Πρόκειται για εξαιρετικά σύνθετα συμβάντα, που συχνά προκαλούν και άλλες βλάβες στο γόνατο.
Πόσο συχνές είναι οι ρήξεις ACL
Η ρήξη χιαστού δεν είναι πολύ συχνός τραυματισμός. Σε πρόσφατη μελέτη που διεξάγουμε, περίπου το 3% των νέων ποδοσφαιριστών τραυματίζεται ανά σεζόν.
Σε επαγγελματικές ποδοσφαιρικές ομάδες, αναμένεται ένας τραυματισμός κάθε δύο σεζόν.
Περίπου το 10% των ενεργών επαγγελματιών ποδοσφαιριστών έχει υποστεί ρήξη ACL
Τα παγκόσμια δεδομένα δείχνουν ανησυχητική αύξηση αυτών των τραυματισμών στους νέους — κάτι που απασχολεί έντονα την αθλητιατρική κοινότητα. Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα μετά την εφηβική ανάπτυξη.
Είναι αλήθεια ότι οι γυναίκες έχουν υψηλότερο κίνδυνο για ρήξη ACL
Οι γυναίκες έχουν περίπου τριπλάσιο κίνδυνο ρήξης ACL σε σχέση με τους άνδρες. Οι λόγοι είναι βιολογικοί, ανατομικοί και λειτουργικοί
Μπορούν να προληφθούν οι τραυματισμοί ACL
Μελετώντας τη βιομηχανική του τραυματισμού, έχουν αναπτυχθεί προγράμματα πρόληψης βασισμένα σε ασκήσεις.
Οι ασκήσεις αυτές — «νευροκινητική εκπαίδευση» — βελτιστοποιούν τη στάση του σώματος.
Όταν εφαρμόζονται σωστά και σταθερά:
- μειώνουν τις μη επαφής ρήξεις ACL κατά 67% στις γυναίκες,
- και κατά 50% σε όλους τους αθλητές.
Η δική μας προσέγγιση, την οποία εφαρμόζουμε σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, περιλαμβάνει τεστ ανάλυσης κίνησης ώστε ο αθλητής να αποκτήσει συνειδητότητα για το σώμα του και να εφαρμόσει εξατομικευμένες ασκήσεις πρόληψης.
Ετικέτες: Τραυματισμοί Χιαστού, Francesco Della Villa, ΜΜΕ, Sky Sport
