Μια νέα έκδοση της εβδομαδιαίας ενότητας που δημιουργήθηκε με την επιστημονική μας υποστήριξη. Αυτή τη φορά, συζητήσαμε για τον Αχίλλειο τένοντα.
Περιεχόμενα
- Από τι αποτελείται ο Αχίλλειος τένοντας;
- Πώς ρήγνυται και ποια αθλήματα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;
- Τι συμβαίνει όταν υποστεί ρήξη;
- Υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες για ρήξη;
- Τι να κάνω αν νομίζω ότι έχω υποστεί ρήξη Αχίλλειου τένοντα;
- Ποια είναι η προτιμώμενη θεραπεία για αθλητές;
- Πώς γίνεται η αποκατάσταση μετά από ρήξη Αχίλλειου τένοντα;
- Πότε είναι δυνατή η επιστροφή στην αγωνιστική δράση;
Ο Αχίλλειος τένοντας είναι ο μεγαλύτερος τένοντας του ανθρώπινου σώματος, μια ογκώδης δομή που μπορεί να αντέξει φορτία μεγαλύτερα από δέκα φορές το σωματικό βάρος. Αυτός ο τένοντας ήταν ο «πρωταγωνιστής» του τελευταίου επεισοδίου του Sky Sport Doctor, που προβλήθηκε στο Sky Sport.
Από τι αποτελείται ο Αχίλλειος τένοντας
Είναι ο περιφερικός τένοντας των μυών της γάμπας, που σχηματίζεται από τη σύγκλιση του μέσου γαστροκνημίου, του πλάγιου γαστροκνημίου και του υποκνημιδίου μυός. Χωρίζεται σε τρία μέρη: ένα εγγύς, φαρδύ τμήμα (με σχήμα βεντάλιας), ένα δεύτερο, στενότερο τμήμα (το πιο επιρρεπές σε ρήξη) και ένα τρίτο μέρος, που είναι η κατάφυσή του στο πτερνικό οστό (το οπίσθιο οστό του ποδιού).
Πώς ρήγνυται και ποια αθλήματα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο
Ο Αχίλλειος τένοντας ρήγνυται συχνότερα κατά την επιτάχυνση από στάση ή σε απότομες αλλαγές κατεύθυνσης (κινήσεις τύπου Stop & Go). Τα αθλήματα που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο είναι αυτά με διαλείπουσα δραστηριότητα, όπου οι κινήσεις αυτές είναι πιο συχνές. Κλασικά παραδείγματα: μπάσκετ, αμερικανικό ποδόσφαιρο, ποδόσφαιρο, καθώς και τένις — και κυρίως το padel, άθλημα που, όπως γνωρίζουμε, έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλές τα τελευταία χρόνια.
Τη στιγμή του τραυματισμού, ο αθλητής βρίσκεται σε φάση επιτάχυνσης (είτε από στάση είτε εν κινήσει). Το σώμα είναι σκυμμένο μπροστά, το ισχίο και το γόνατο εκτείνονται, και όλες οι δυνάμεις κατευθύνονται στον αστράγαλο (ο οποίος βρίσκεται σε μέγιστη ραχιαία κάμψη). Αυτή η θέση, σε συνδυασμό με τη σύσπαση των μυών της γάμπας, δημιουργεί δυνάμεις που ξεπερνούν το όριο ρήξης του τένοντα.
Τι συμβαίνει όταν υποστεί ρήξη
Συνήθως ακούγεται ένας δυνατός ήχος, σαν “σπάσιμο”. Πολλές φορές, ο ασθενής γυρίζει πίσω νομίζοντας ότι κάποιος τον χτύπησε, και ταυτόχρονα πέφτει στο έδαφος. Από εκείνη τη στιγμή, αδυνατεί να περπατήσει και κατά την ψηλάφηση εντοπίζεται έλλειμμα στη συνέχεια του τένοντα.
Υπάρχουν προδιαθεσικοί παράγοντες για ρήξη
Ο νούμερο ένα προδιαθεσικός παράγοντας είναι η τενοντοπάθεια του Αχίλλειου, μια χρόνια κατάσταση του τένοντα που προκαλεί πόνο αλλά και αλλοιώνει τη δομή του, καθιστώντας τον λιγότερο ανθεκτικό.
Αυτό δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις· ακόμα και ένας υγιής τένοντας μπορεί να υποστεί ρήξη αν υποβληθεί σε επαρκή καταπόνηση. Ωστόσο, ο εντοπισμός πρώιμων συμπτωμάτων μπορεί να είναι σημαντικός για την πρόληψη.
Τι να κάνω αν νομίζω ότι έχω υποστεί ρήξη Αχίλλειου τένοντα
Είναι κρίσιμο να αναζητηθεί ιατρική βοήθεια το συντομότερο δυνατό ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να ξεκινήσει η κατάλληλη θεραπεία, η οποία πολύ συχνά είναι χειρουργική.
Ποια είναι η προτιμώμενη θεραπεία για αθλητές
Μετά από ρήξη του Αχίλλειου τένοντα, ειδικά σε άτομα με αθλητικές απαιτήσεις, η θεραπεία εκλογής είναι η χειρουργική αποκατάσταση. Η επέμβαση περιλαμβάνει την “ένωση” των δύο άκρων του τένοντα που έχουν αποκοπεί. Η χειρουργική επέμβαση πραγματοποιείται συνήθως άμεσα, εντός των πρώτων ημερών από τον τραυματισμό.
Πώς γίνεται η αποκατάσταση μετά από ρήξη Αχίλλειου τένοντα
Με απεριόριστη υπομονή, αφοσίωση και συνέπεια. Είναι μια μακρά και απαιτητική διαδικασία (που διαρκεί αρκετούς μήνες) και δεν πρέπει να υποτιμάται.
Περιλαμβάνει πρόγραμμα λειτουργικής αποκατάστασης με προοδευτικά στάδια, τα οποία βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια ανάρρωσης. Μια προσέγγιση τύπου «φανάρι», όπου κάθε στόχος που επιτυγχάνεται ανοίγει τον δρόμο για πιο σύνθετες λειτουργίες.
Οι πέντε βασικοί στόχοι που έχουμε ορίσει είναι:
- Περπάτημα χωρίς πατερίτσες
- Τρέξιμο σε διάδρομο
- Έναρξη λειτουργικών ασκήσεων (σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, όπως το Green Room)
- Έναρξη αποκατάστασης στο γήπεδο
- Επιστροφή στην ομάδα
Υπάρχουν ορισμένες προτεραιότητες και βασικά σημεία
Αρχική φάση: Δίνεται μεγάλη προσοχή στο χειρουργικό τραύμα (που πρέπει να επιδένεται και να παρακολουθείται από εξειδικευμένο προσωπικό) και αποφεύγεται η υπερβολική ραχιαία κάμψη του αστραγάλου (να σπρώχνεις τα δάχτυλα προς τα πάνω), ώστε να μην διαταθεί υπερβολικά ο επανορθωμένος τένοντας πριν επιτραπεί η βάδιση χωρίς πατερίτσες.
Μεσαία φάση: Ο ασθενής ξεκινά εντατικότερη ενδυνάμωση και βασικές αθλητικές ασκήσεις. Εκτελούνται λειτουργικά τεστ:
- Τεστ δύναμης για αντικειμενική αξιολόγηση της δύναμης των μυών της γάμπας
- Ανάλυση κίνησης για εκτίμηση αντισταθμιστικών μηχανισμών και ανισορροπιών μεταξύ των δύο άκρων
- Τεστ καρδιοαναπνευστικής ικανότητας
Αυτή η φάση είναι εξαιρετικά ευαίσθητη, καθώς η μεγαλύτερη δυσκολία είναι να αποφευχθεί το αίσθημα «ξεφουσκωμένου ελαστικού» (έλλειμμα στην επιτάχυνση), το οποίο πολλοί ασθενείς αναφέρουν λόγω μειωμένης λειτουργικότητας στη γάμπα.
Προχωρημένη φάση: Το έργο στο γήπεδο επικεντρώνεται στις επιταχύνσεις, ώστε να επανεκπαιδευτεί η ένταση και ο όγκος των κινήσεων. Η αποκατάσταση της εξειδικευμένης κινησιολογίας του αθλήματος είναι το τελικό βήμα.
Πότε είναι δυνατή η επιστροφή στην αγωνιστική δράση
Η απόφαση για επιστροφή στο άθλημα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά δεδομένα και όχι μόνο στον χρόνο. Συγκεκριμένα, τα κριτήρια που χρησιμοποιούμε είναι:
- Έγκριση από τον χειρουργό
- Καμία ενόχληση κατά τις δραστηριότητες στο γήπεδο
- Πλήρης αποκατάσταση της δύναμης
- Άριστος έλεγχος της κίνησης, χωρίς σημαντικές αντισταθμιστικές κινήσεις προς το υγιές σκέλος
- Πλήρης ανάκτηση της καρδιοαναπνευστικής ικανότητας
- Ολοκλήρωση της αποκατάστασης στο γήπεδο
Ο χρονικός ορίζοντας δεν είναι σύντομος: κατά μέσο όρο, οι επαγγελματίες ποδοσφαιριστές χρειάζονται εννέα μήνες για να επιστρέψουν στην αγωνιστική δράση.
Ετικέτες: Αχίλλειος τένοντας, Francesco Della Villa, ΜΜΕ, Sky Sport, Sky Sport Doctor
