Γνωστό και ως «πόνος στο γόνατο», επηρεάζει όσους ασχολούνται με αθλήματα που περιλαμβάνουν άλματα και αλλαγές κατεύθυνσης, όπως το βόλεϊ, το μπάσκετ ή το ποδόσφαιρο. Προσοχή και στην καταπόνηση του γονάτου που είναι χαρακτηριστική στην ποδηλασία.
Περιεχόμενα
- Τι εννοούμε με τον όρο Σύνδρομο Επιγονατιδομηριαίου Πόνου;
- Πόσο συχνό είναι και ποιοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο;
- Ποιες είναι οι αιτίες του επιγονατιδομηριαίου πόνου;
- Πώς γίνεται η διάγνωση του Συνδρόμου Επιγονατιδομηριαίου Πόνου;
- Ποια είναι η θεραπευτική προσέγγιση;
- Μήπως είναι υπερβολικό όλο αυτό απλώς για έναν πόνο στο γόνατο;
Το δέκατο επεισόδιο της σειράς Sky Sport Doctor, που προβάλλεται από το Sky Sport, είναι αφιερωμένο στο σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου, κοινώς γνωστό ως «πόνος στο γόνατο». Ένα πολύ υψηλό ποσοστό περιπτώσεων πόνου στο γόνατο εμφανίζεται σε νεαρά άτομα, και τα επεισόδια αυτά είναι αρκετά συχνά. Ο Δρ. Francesco Della Villa, Διευθυντής του Τμήματος Εκπαίδευσης και Έρευνας, εξηγεί τι μπορούμε να κάνουμε για να προλάβουμε αυτή τη δυσφορία.
Τι εννοούμε με τον όρο Σύνδρομο Επιγονατιδομηριαίου Πόνου
Το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες πρόσθιου πόνου στο γόνατο. Πρόκειται για μια λειτουργική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ανισορροπία στην επιγονατιδομηριαία άρθρωση, η οποία συνδέει την επιγονατίδα με τον υποκείμενο μηρό. Αυτή η άρθρωση αποτελεί μέρος του γονάτου και η λειτουργία της εξαρτάται από μια ευαίσθητη ισορροπία που επιτρέπει την ομαλή κίνηση της επιγονατίδας πάνω στον μηρό.
Ο πόνος, που συχνά είναι αμφοτερόπλευρος, εντοπίζεται κάτω ή γύρω από την επιγονατίδα και επιδεινώνεται από δραστηριότητες όπως τα βαθιά καθίσματα, η παρατεταμένη καθιστική θέση ή η κάθοδος σκάλας (ένα από τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα συνολικά).
Η εξέλιξη του πόνου είναι ασυνεπής, με περιόδους δυσφορίας να εναλλάσσονται με μακρές φάσεις ευεξίας και πλήρους απουσίας συμπτωμάτων.
Κατά τη στιγμή της διάγνωσης, ο ασθενής έχει συνήθως πόνο εδώ και χρόνια.
Πόσο συχνό είναι και ποιοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο
Ο επιγονατιδομηριαίος πόνος θεωρείται το ισοδύναμο του πόνου στη μέση για το κάτω άκρο, ακριβώς επειδή είναι τόσο συχνός.
Κάθε χρόνο, περίπου το 30% των νεαρών ατόμων με ενεργό τρόπο ζωής αναφέρουν συμπτώματα επιγονατιδομηριαίου πόνου.
Περίπου το 40% των ατόμων με ενεργό τρόπο ζωής θα βιώσουν τουλάχιστον ένα επεισόδιο πόνου κατά τη διάρκεια της ζωής τους.
Οι έφηβοι και οι γυναίκες, ιδίως τα νεαρά κορίτσια, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο, όπως και όσοι ασχολούνται με αθλήματα που περιλαμβάνουν άλματα και αλλαγές κατεύθυνσης (π.χ. βόλεϊ, μπάσκετ, ποδόσφαιρο), ή δραστηριότητες που επιβαρύνουν έντονα το γόνατο, όπως η ποδηλασία και σε μικρότερο βαθμό το τρέξιμο.
Πόσο συχνό είναι και ποιοι διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο
Υπάρχουν διάφορες μορφές παρουσίασης του επιγονατιδομηριαίου πόνου, όμως η πάθηση προκαλείται από ένα σύνολο βιομηχανικών παραγόντων (κεντρικών, τοπικών και περιφερειακών) που συνεργάζονται για να αποσταθεροποιήσουν το κάτω άκρο.
Το γόνατο γίνεται θύμα όσων συμβαίνουν πιο πάνω (στο επίπεδο του ισχίου) και πιο κάτω (στο επίπεδο του αστραγάλου), με την επιγονατιδομηριαία άρθρωση να είναι η πιο επηρεασμένη δομή.
Στο επίπεδο του ισχίου, παρατηρείται συχνά υπερβολική έσω στροφή και προσαγωγή του μηριαίου οστού, ενώ στο πόδι εντοπίζεται συχνά πρηνισμός της πτέρνας (δυναμικό πλατυποδίασμα). Αυτοί οι δύο παράγοντες συμβάλλουν σε δυναμικό βλαισότητα του γονάτου, όπου το γόνατο «καταρρέει» προς τα μέσα, αναγκάζοντας την επιγονατίδα να λειτουργεί λανθασμένα, συχνά πιεζόμενη υπερβολικά προς τα έξω.
Αυτοί οι ασθενείς συνήθως φορτίζουν υπερβολικά το γόνατο, προκαλώντας υπέρμεση πίεση στην άρθρωση. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων οδηγεί σε υπερβολική καταπόνηση της επιγονατιδομηριαίας άρθρωσης, που με την πάροδο του χρόνου μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον χόνδρο και να οδηγήσει σε επιγονατιδομηριαία οστεοαρθρίτιδα. Γι’ αυτό είναι κρίσιμο να δράσουμε έγκαιρα.
Πώς γίνεται η διάγνωση του Συνδρόμου Επιγονατιδομηριαίου Πόνου
Η διάγνωση είναι κατά κύριο λόγο κλινική, βασισμένη σε αθλητιατρική αξιολόγηση (με χαρακτηριστικό ιατρικό ιστορικό), και υποστηρίζεται από μαγνητική τομογραφία (όχι πάντα απαραίτητη, αλλά χρήσιμη για τον αποκλεισμό άλλων αιτίων πρόσθιου πόνου στο γόνατο όταν υπάρχει κλινική υποψία).
Ποια είναι η θεραπευτική προσέγγιση
Η θεραπεία του συνδρόμου επιγονατιδομηριαίου πόνου βασίζεται κυρίως σε ένα πρόγραμμα λειτουργικής αποκατάστασης με επίκεντρο την άσκηση.
Οι δύο βασικοί στόχοι είναι η διαχείριση των συμπτωμάτων και η αντιμετώπιση των υποκείμενων αιτίων (προδιαθεσικοί βιομηχανικοί παράγοντες), για να επιτευχθούν μακροχρόνια αποτελέσματα. Η εξάλειψη του πόνου δεν αρκεί, γιατί αν το άτομο επιστρέψει στο ίδιο λειτουργικό περιβάλλον, ο πόνος θα επανέλθει.
Η προσέγγιση βασίζεται στην ενδυνάμωση των μυών (ισχίο, γόνατο και αστράγαλος), τη βελτιστοποίηση της ποιότητας κίνησης (ολόκληρου του σώματος) και τη σταδιακή αύξηση της φόρτισης.
Η διάρκεια της θεραπείας δεν είναι μικρότερη από 2 μήνες.
Η διαδικασία χωρίζεται σε τρία βασικά στάδια.
- Σε ασθενείς με έντονο πόνο, η διαδικασία ξεκινά στο γυμναστήριο. Μια αρχική στρατηγική διαχείρισης του πόνου (κατά την κρίση του γιατρού) ακολουθείται από ασκήσεις ευλυγισίας και ενδυνάμωσης των μυών του γονάτου και του ισχίου.
Μόλις ανακτηθεί ένα επίπεδο δύναμης, ο ασθενής μπορεί να υποβληθεί σε τεστ ανάλυσης κίνησης, που αποτελεί βασικό στάδιο της θεραπείας. Το τεστ αυτό είναι χρήσιμο για την εξατομίκευση του προγράμματος και τη βελτιστοποίηση της δυναμικής στάσης κατά τη διάρκεια της αθλητικής δραστηριότητας.
- Ασθενείς με ηπιότερο πόνο, που συνήθως συνεχίζουν να αθλούνται, μπορούν να ξεκινήσουν απευθείας από αυτό το στάδιο.
Σε αυτή τη φάση, οι βιομηχανικοί παράγοντες κινδύνου αντιμετωπίζονται με έμφαση στην ποιότητα της κίνησης. Η κίνηση αναλύεται στα πιο βασικά της στοιχεία και αναδομείται σωστά. Αυτή είναι η καθοριστική φάση της θεραπείας, η οποία ολοκληρώνεται με ελέγχους προόδου για την αντικειμενική αξιολόγηση της αποκατάστασης.
- Η διαδικασία ολοκληρώνεται με αποκατάσταση στο γήπεδο, με σκοπό την επαναφορά των αθλητικών κινήσεων σε ελεγχόμενο περιβάλλον, πριν από την πολυαναμενόμενη επιστροφή στη δραστηριότητα.
Μήπως είναι υπερβολικό όλο αυτό απλώς για έναν πόνο στο γόνατο
Όχι, η διαδικασία είναι απαιτητική, αλλά είναι η καλύτερη λύση για να σπάσει ένας επικίνδυνος φαύλος κύκλος και να διατηρηθεί η αθλητική δραστηριότητα, η οποία είναι καθοριστική για τη μακροπρόθεσμη υγεία.
Ετικέτες: Francesco Della Villa, Γόνατο, ΜΜΕ, Σύνδρομο Επιγονατιδομηριαίου Πόνου, Sky Sport, Sky Sport Doctor
